Provincie kiest voor interculturalisatie 

Interculturalisatie is een van de beleidskeuzes die de provincie Gelderland in het nieuwe beleidskader jeugd voor de periode 2004-2007 maakt. De provincie heeft Osmose gevraagd quick scans te houden bij jeugdzorginstellingen.

"Uit landelijk onderzoek blijkt dat allochtone jongeren ondervertegenwoordigd zijn in de lichtere vormen van hulpverlening, maar oververtegenwoordigd in de zwaardere vormen", zegt Riza Doğan. Hij is beleidsmedewerker welzijn en gespecialiseerd in jeugdbeleid bij de provincie. "De jeugdhulpverlening sluit blijkbaar niet goed aan op de behoeften van allochtonen. Onder de noemer ‘interculturalisatie’ wil de provincie dat onder andere de jeugdzorg goed toegankelijk wordt voor allochtone jongeren.”

Om de interculturalisatie in gang te zetten, biedt de provincie alle jeugdzorginstellingen een quick scan aan, die Osmose zal uitvoeren. Als eerste stap vindt een nulmeting plaats op de onderdelen dienstverlening, werving en personeelsmanagement. Doğan: “Aan de hand van vragenlijsten bekijkt Osmose onder andere hoeveel allochtonen er bij een instelling werken en of de dienstverlening is ingesteld op allochtonen.”

In samenwerking en overleg met de jeugdzorginstellingen zal Osmose elke organisatie helpen een plan van aanpak met reele doelstellingen te  maken. De instellingen krijgen twee jaar de tijd om dat plan in praktijk te brengen. Doğan: “Er moeten structurele veranderingen plaatsvinden op het gebied van de instroom van allochtoon personeel, de werkwijze en de producten van de instelling. Het is belangrijk dat het een continu proces wordt, interculturalisatie moet echt worden ingebed in de organisatie.”

“Erg belangrijk”, noemt Erik Dracht de quick scans. Hij is regiomanager van het bureau jeugdzorg Gelderland, regio Rivierenland. “Belangrijk omdat wij een instelling willen zijn voor alle burgers, maar merken dat we bepaalde kwetsbare groepen, waaronder allochtonen, onvoldoende bereiken. Op dit moment is ruwweg vijf procent van onze cliënten allochtoon, terwijl twintig procent waarschijnlijk realistischer zou zijn.”

Hoewel autochtone en allochtone jongeren vaak met vergelijkbare problemen kampen, kan hun manier van communiceren verschillen. Dracht: “Allochtone jongeren zoeken eerst hulp bij familie of vrienden en pas in laatste instantie bij ons. Bovendien praten ze vaak eerst over onschuldige kwesties voor ze hun echte probleem aansnijden. Van onze medewerkers vergt dat specifieke vaardigheden die we nog onvoldoende in huis hebben.”

In 2003 heeft het adviesbureau Macoeri een audit bij jeugdzorginstellingen uitgevoerd, gericht op het personeelsbeleid. “Dat is echter maar één onderdeel van interculturalisatie”, zegt Dracht. “Osmose pleit ervoor dat interculturalisatie geen geďsoleerd fenomeen is, maar moet terugkeren op elk niveau van de organisatie. Dat vind ik een waardevolle gedachte.”

Momenteel bereiden de jeugdzorginstellingen zich voor op de nieuwe Wet op de Jeugdzorg die in 2005 van kracht wordt. Dracht: “Het ministerie van VWS zal berekenen hoeveel tijd onze activiteiten kosten en op basis daarvan krijgen we subsidie van de provincie. Het werken met allochtonen vergt echter vaak meer tijd. Ik hoop dat de provincie begrijpt dat serieus werk maken van interculturalisatie niet kan met hetzelfde budget.”