Steunpunt stelt mantelzorger centraal

Mantelzorgers in Arnhem krijgen een eigen steunpunt waar ze terecht kunnen voor informatie, advies en praktische ondersteuning. Tien organisaties hebben hiertoe eind juni een intentieverklaring ondertekend. Het steunpunt zal uiterlijk eind 2003 van start gaan.

Mantelzorgers zijn mensen die gedurende langere tijd zorgen voor een zieke of gehandicapte in hun naaste omgeving. In totaal telt Nederland ruim een miljoen mantelzorgers. De groep die zij verzorgen is vier keer zo groot als de groep die door professionele instellingen wordt verzorgd. Hoewel het merendeel ouder is dan 65, zijn er ook genoeg jongere volwassenen en zelfs kinderen actief als mantelzorger.

"Het steunpunt is bedoeld voor mantelzorgers van alle leeftijden", zegt projectcoördinator Anoek Hoogerwerf. "Ze kunnen zowel langskomen als bellen als ze behoefte hebben aan hulp, advies of ondersteuning. Een belangrijk pluspunt van het steunpunt is dat mantelzorgers op één gemakkelijk bereikbare plek terecht kunnen met al hun vragen en problemen. Bovendien staat bij ons, anders dan bij veel andere voorzieningen, niet de verzorgde maar de mantelzorger centraal."

Dat is belangrijk, vindt Coby Klomp, consulent ouderen bij de RP/CF's. "De meeste mantelzorgers hebben niet vrijwillig voor de zorg gekozen, maar voelen het als een morele plicht om een dierbare te helpen. Dan is het moeilijk om iets te zeggen als de zorg je op een gegeven moment teveel wordt.” Tegelijkertijd komen er steeds meer signalen dat mantelzorgers overbelast raken. Door de extramuralisering van de zorg en de vergrijzing van de bevolking zal de belasting in de toekomst alleen maar toenemen. Het steunpunt kan volgens Klomp helpen om te verhelderen tegen welke problemen mantelzorgers aanlopen. "Op die manier kunnen we ertoe bijdragen dat ze de zorg kunnen blijven verlenen en tegelijkertijd maatschappelijk actief blijven."

Wegwijzer

Verschillende Arnhemse instellingen bieden momenteel voorzieningen aan mantelzorgers. Het is niet de bedoeling dat het steunpunt dat nog eens dunnetjes overdoet, zegt Klomp. "Het steunpunt zal zelf geen aanbod verzorgen, maar fungeren als wegwijzer of intermediair. We helpen mantelzorgers om het juiste aanbod bij andere instellingen te vinden. Bovendien zal het steunpunt streven naar een goede onderlinge afstemming tussen de verschillende organisaties en hulpverleners.”

Op dit moment verkeert het steunpunt nog in de projectfase. Samen met het Meldpunt voor Vrijwillige Thuishulp, dat het initiatief heeft genomen voor het steunpunt, hebben verschillende organisaties de handen ineengeslagen. Het gaat om de Stichting Thuiszorg Midden-Gelderland, de RP/CF Midden-Gelderland, de Stichting Welzijn Ouderen Arnhem, de Gelderse Roos, de Stichting Arnhemse Verzorgingshuizen en de Arnhemse Verpleeghuizen. Deze organisaties zijn vertegenwoordigd in een stuurgroep die het steunpunt verder vorm zal geven, zodat het uiterlijk november 2003 van start kan gaan. Naarmate het project vordert, zal de stuurgroep ook contacten leggen met andere organisaties die met mantelzorg te maken hebben.

Respijtzorg

Elders in Nederland zijn inmiddels ruim zeventig steunpunten mantelzorg actief, waarvan zeven in Gelderland. De steunpunten voorzien volgens Hoogerwerf in een duidelijke behoefte. "Ze krijgen vooral vragen om een luisterend oor, informatieverstrekking, belangenbehartiging en praktische ondersteuning. Bij dat laatste gaat het bijvoorbeeld om zogenaamde respijtzorg. Hoewel de meeste mantelzorgers het vanzelfsprekend vinden dat ze zorg verlenen en dat met liefde doen, hebben ook zij zo nu en dan behoefte aan een middagje vrij.”

Verschenen in oktober 2002 in: Vraag aan Bod (Provinciale Patiënten/Consumenten Federatie Gelderland)