Praktijkhuis biedt veilige plek aan mensen met eetstoornissen

Onder grote belangstelling is op 12 november het Praktijkhuis in Zutphen geopend. Het is een inloophuis voor mensen met een eetstoornis, zoals anorexia nervosa, boulimia nervosa en binge eating disorder. Het huis is tegelijkertijd ontmoetingsplaats, informatiecentrum en een plek waar mensen zichzelf kunnen zijn.

"We zijn beslist geen kliniek", zegt Ellen Spanjers. "Een bezoek aan het Praktijkhuis kan dan ook niet de plaats innemen van een behandeling. We zijn een soort VVV voor eetstoornissen. We wijzen bezoekers de weg naar informatie of instanties. Daarnaast kunnen mensen hier terecht om een kopje koffie te drinken, hun verhaal te doen, informatie te zoeken in onze bibliotheek of op Internet en deel te nemen aan activiteiten."

Het Praktijkhuis is opgezet door mensen die zelf een eetstoornis hebben gehad. "We zijn dus allemaal ervaringsdeskundigen", zegt Spanjers. "Dat is onze kracht. Met onze eigen ervaringen kunnen we anderen begeleiden." De medewerkers krijgen ondersteuning en begeleiding van ZieZo (Zelfhulp Informatie Eetstoornissen, Zelfhulporganisatie). ZieZo zet zich niet alleen in voor mensen die zelf een eetstoornis hebben, maar ook voor familie, vrienden en partners. "We zijn begonnen met zelfhulp- en nazorggroepen", zegt Spanjers, die ZieZo in 1997 oprichtte. "We geven daarnaast voorlichting, gastlessen op scholen en organiseren bijeenkomsten voor betrokkenen."

Spanjers liep al jaren met het idee voor een Praktijkhuis rond, maar nam het, onder andere vanwege de kosten, niet serieus. "Maar enkele jaren geleden hoorde ik tijdens PP/CF-cursussen Folders schrijven en Subsidie aanvragen over de prijsvraag ‘Ruimte voor vrijwilligers’ van ZONMW. Toen dacht ik: yes!" Spanjers schreef een plan, maar viel niet in de prijzen. Wel hoorde ze bij de twintig projecten die subsidie konden aanvragen bij het VSB fonds. Toen die subsidie eenmaal binnen was, volgden er andere geldschieters.

Begin 2003 kwam de woning aan de Stationsstraat beschikbaar. Omdat het pand twintig jaar leeg had gestaan, hebben vrijwilligers de afgelopen maanden keihard gewerkt om het op te knappen en om te toveren tot een knusse, gezellige woning. "Dat was ontzettend leuk", zegt Mirelle Rijkers, coördinator van het Praktijkhuis. "We hebben vijf lagen behang moeten verwijderen, alles opnieuw geschilderd, meubels uitgezocht enzovoort." Die aanpak had als voordeel dat de vrijwilligers elkaar gaandeweg leerden kennen, zegt Spanjers. "Bovendien voelen mensen zich meteen thuis want ze weten: die deur heb ik zelf nog geverfd."

Metamorfoses

Het Praktijkhuis is op 12 november, onder het toeziend van landelijke media als RTL4 en SBS6, geopend door Leontien van Moorsel, de wielrenster die zelf anorexia heeft overwonnen. Sindsdien staan de deuren dagelijks open voor inloop, zegt Rijkers. "Er zijn bijna altijd vrijwilligers aanwezig om vragen te beantwoorden of over ervaringen te praten." Daarnaast organiseert het Praktijkhuis regelmatig themabijeenkomsten over onderwerpen als ‘eetstoornissen en zwangerschap’ of ‘eetstoornissen en de feestdagen’. Rijkers: "Daarvoor nodigen we telkens een ervaringsdeskundige uit die iets over het onderwerp vertelt. Daarna kunnen de deelnemers vragen stellen en onderling verder praten."

In de toekomst wil het Praktijkhuis ook workshops gaan geven, bijvoorbeeld over metamorfoses of het schrijven van teksten voor Loesje-posters. Ook daarbij is er steeds een verband met eetstoornissen, zegt Spanjers. "Mensen met eetstoornissen hebben bijna altijd een negatief zelfbeeld. Ze vinden zichzelf dik en lelijk. Door een metamorfose kunnen ze op een prettiger manier met hun uiterlijk bezig zijn. De bedoeling van de Loesje-workshop is dat mensen humorvol met eetstoornissen omgaan." Ook organiseert het Praktijkhuis creatieve activiteiten als schilderen, tekenen en het maken van kerstkaarten. Spanjers: "Iedereen heeft kwaliteiten. Ons motto is: je bent hier méér dan je eetstoornis, je hoeft niet volledig genezen te zijn om iets te kunnen."

De spannendste activiteit is ongetwijfeld het samen koken. Rijkers: "We hebben twee varianten. Bij de ene kunnen mensen aanschuiven om mee te eten, bij de andere regelen ze zelf alles van begin tot eind: boodschappen doen, koken en eten. Voor mensen met een eetstoornis is dat een beladen onderwerp. Zij vinden het bijvoorbeeld moeilijk om een maaltijd te eten zonder dat ze precies weten wat voor ingrediënten er in zitten."

Structurele activiteit

Hoewel het Praktijkhuis pas een paar weken draait, zijn de eerste resultaten veelbelovend. Op de open dag, daags na de opening, kwamen 95 mensen af. In de weken erna trok het huis al vier tot vijf bezoekers per dag. Rijkers: "De meesten komen uit nieuwsgierigheid of zijn op zoek naar een luisterend oor. Ze komen niet alleen uit de directe omgeving, maar ook uit Twente, Nijmegen en Utrecht."

Spanjers heeft voldoende subsidie om het Praktijkhuis drie jaar te laten draaien. "Daarna moet blijken of het huis voldoende bestaansrecht heeft om door te gaan. De projectsubsidies die we hebben gekregen, kunnen niet verlengd worden, maar ik hoop dat het Praktijkhuis straks een structurele activiteit van ZieZo kan worden."

Verschenen in december 2003 in: Vraag aan Bod (Provinciale Patiënten/Consumenten Federatie Gelderland)

Terug naar de publicaties